Winter

Ganzenbeheer

Ganzenbeheer

Rol van ANV Lingestreek bij het ganzenbeheer

ANVL speelt een belangrijke rol bij de verdeling van de beschikbare subsidies voor het ganzenbeheer. Eigenlijk kennen we – afgezien van de verschillende soorten ganzen – twee typen ganzen: overwinterende en overzomerende ganzen. De overzomerende ganzen verblijven permanent in ons land. De overwinterende ganzen zijn trekganzen.

  • Kolganzen leven ’s zomers in Noord-Rusland
  • Grauw ganzen leven ’s zomers in Noorwegen en Zweden, maar ook steeds meer in Nederland
  • Brandganzen leven ’s zomers op de eilanden van Nova Zembla
  • Rotganzen leven 's zomers in Noord Siberië. De overwintering is vooral in de West-Europese kuststrook.
  • Kleine Rietganzen leven 's zomers in Finland en Lapland.

De ganzen verliezen in de nazomer binnen vrij korte tijd alle slagpennen en kunnen dan een aantal weken niet vliegen totdat hun nieuwe veren zijn uitgegroeid. In die tijd willen ze zich veilig weten, beschermd tegen de bedreiging van vossen en andere roofdieren.
 

Overwinterende ganzen

In 2004 kregen de provincies – dus ook de provincie Gelderland – de opdracht van het ministerie om het ganzenbeheer en de daarbij behorende vergoedingen op poten te zetten, met inschakeling van de agrarische natuurverenigingen. Op het verzoek van de provincie aan ANVL antwoordde de secretaris als volgt:

Aan Gedeputeerde Staten van Gelderland,
Dienst REW
t.a.v. Mv D.P. Seegers
Postbus 9090
6800 GX Arnhem.

Dodewaard, 9 juli 2004.

Betreft: ontwerp- foerageergebieden voor overwinterende ganzen en smienten.

Geacht College,

Van u ontvingen wij bovengenoemd ontwerp, alsmede de brochure van het Ministerie van LNV als aanvulling/ toelichting op uw ontwerp. Als jonge agrarische natuurvereniging “Lingestreek” willen we gebruik maken van de mogelijkheid om te reageren.

Wij stellen het op prijs, dat ook hier de Agrarische Natuurvereniging genoemd is als intermediair voor het collectief aanvragen van subsidies. Maar nergens zien wij iets over een vergoeding voor de kosten, die wij als vereniging daarvoor moeten maken. Wel lezen we, dat subsidies rechtstreeks aan de deelnemers worden uitbetaald, dus kennelijk gaat men er van uit, dat wij deze coördinatie op basis van vrijwilligheid uitvoeren. Het zal toch niet zo zijn, dat deze coördinatiekosten op de bijdrage van de deelnemers in mindering worden gebracht?

Onze conclusie is dat u kennelijk hierin een taak voor onze ANV ziet (hetgeen wij trouwens ook graag van te voren van u gehoord zouden hebben), maar u geeft geen adequate financiering aan voor ons werk.

Een ander punt betreft de gebiedsgrootte van minimaal 200 ha. Wij denken dat dit in de praktijk op problemen kan stuiten en pleiten ervoor - vooral in het eerste jaar -deze grenzen niet zo precies aan te houden. Het zou toch jammer zijn, dat kleinere gebieden niet meegenomen kunnen worden en dat daardoor de toegemeten ruimte in Gelderland niet volledig benut kan worden.

Eerst zal toch moeten blijken of er voldoende belangstelling zal bestaan voor de vrijwillige beheersovereenkomsten in het kader van de SAN regeling, gezien de voorwaarden en de vergoedingen, die hieraan verbonden zijn.

Hoogachtend,
A. de Boer, secr. ANV ‘Lingestreek’

 

Nadat deze zaken geregeld waren, werden er bijeenkomsten belegd. Middels persberichten werden de geïnteresseerde perceelsbeheerders opgeroepen om een vergadering bij te wonen:

Persbericht
Vergoeding mogelijk voor ganzenbeheer

Grondgebruikers in de aangewezen ganzen foerageergebieden kunnen voor de komende winter een vergoeding voor gansvriendelijk beheer aanvragen. De Agrarische Natuurvereniging “Lingestreek” regelt en coördineert de aanvragen. Op dinsdag 16 augustus 2005 om 8 uur wordt in Zalencentrum Torenzicht, Waterstraat 11 in Lienden een informatie en intekenavond gehouden voor geïnteresseerde agrariërs en overige grondgebruikers.

De provincie Gelderland heeft speciale gebieden aangewezen voor de opvang van overwinterende ganzen en smienten. Het gaat  in het oostelijk deel van  de gemeente Buren, om de Tollewaard, de Maurikse,  Eckse en Ingense Waarden.

In de ganzenopvanggebieden krijgen de ganzen rust, ruimte en voedsel van de grondgebruiker, in de periode van 1 oktober tot 1 april. De ganzenopvang levert weinig extra beperkingen op. Landbouwkundige activiteiten, zoals rollen, slepen en bemesten, zijn mogelijk als ze de rust en foerageren van de ganzen niet verstoren. Voor de ganzenopvang krijgt de beheerder een vergoeding en daarnaast wordt ook de eventuele schade vergoed. De vergoeding op grasland bedraagt per ha en per jaar 102 euro en die op bouwland, 48 tot 216 euro, afhankelijk van het beheer.

De regeling voor de vergoeding ganzenbeheer geldt voor maar 1 jaar. Daarom mag zelfs grond met eenjarige pacht meedoen. De vergoeding mag ook met andere beheersovereenkomsten worden gecombineerd, zoals bergboerenregeling. Alleen de combinatie met botanisch beheer mag niet.

Dit jaar regelt het Faunafonds de vergoedingen ganzenbeheer. Een aanvraag moet minstens voor 200 ha worden gedaan en voor 31 augustus ingediend zijn. Daarom verzorgt de agrarische natuurvereniging “Lingestreek”  de aanvragen van de grondgebruikers in haar werkgebied. Voor het aanvragen is het  belangrijk om de bedrijfsgegevens mee te nemen, zoals BRS-nummer en de perceelnummers.

Voor meer informatie en ook als u verhinderd bent, maar toch mee wilt doen kunt  u terecht bij  het bestuurslid Wim de Leeuw in Lienden.

(Voor  grondgebruikers in de gemeente Neder-Betuwe organiseert de Agrarische Natuurvereniging eenzelfde avond en wel op woensdag 17 augustus 2005 om 8 uur in Zalencentrum de Vicary in Ochten. Het gaat in deze gemeente om de Willemspolder bij Echteld, de Ochtense, Dodewaardse en Hiense Buitenpolder).

 

Als de gebieden zijn aangewezen vindt er in 2006 een nieuwe ronde van bijeenkomsten plaats.

  • Woensdagmorgen  21 juni a.s. in zalencentrum de Valom, Karstraat 2 6851 DH in Huissen. Tijdstip: van  9.30 tot 12.00 uur. Deze bijeenkomst is bedoeld voor de gemeente Lingewaard, het betref in grote lijnen de Huissense en Angerense waarden, de Doornenburgse Buitenpolder en delen van de Bemmelse en Gendtsche polder. Contactpersoon: Theo Willemsen.
     
  • Donderdagavond 22 juni a.s. Zalencentrum Torenzicht, Waterstraat 11, 4033 EC in Lienden.  Tijdstip: van 19.00 tot 22.00 uur. Deze bijeenkomst is vooral bedoeld voor de gemeente Buren , het oostelijk gedeelte. Het gaat hier om de Tollewaard, de Maurikse, Eckse en Ingense Waarden. contactpersoon: Wim de Leeuw.
     
  • Woensdagmorgen  28 juni a.s. in zalencentrum de Vicary, Dr. Van Drielplein, 4051 AX in Ochten.  Tijdstip: van  9.30 tot 12.00 uur. Deze bijeenkomst is bedoeld voor de gemeente Neder-Betuwe, het betref in grote lijnen de Willemspolder in Echteld, de Ochtense, Dodewaardse en Hiense Buitenpolder. contactpersoon: Evert Reijers.
     
  • Donderdagavond 29 juni a.s. in  Dorpshuis Beatrix, Dorpsstraat 15 in Slijk-Ewijk. Tijdstip: van 19.00 tot 22.00. Deze bijeenkomst is vooral bedoeld voor de gemeente Overbetuwe en deels Nijmegen. Het betreft voornamelijk de Oosterhoutse waarden en gedeeltelijk de Lentse polder.

 

In 2006 werden contracten afgesloten voor 1 jaar. In 2007 werden contracten afgesloten voor 6 jaar. Op onderstaande kaart staan de gebieden ingetekend welke polders, of delen van polders zijn aangewezen als foerageergebied voor overwinterende ganzen. foerageergebied ALV

Voor de foerageergebieden geldt dat de vogels tussen 1 oktober en 1 april niet verjaagd mogen. Dat is de tegenprestatie die van de boer wordt gevraagd en dat er voldoende voedsel aanwezig blijft om de winter door te komen. De grootste schade die de winterganzen veroorzaken is het afvreten van wintergranen. Op grasland is de schade beperkt. Dit in tegenstelling tot de schade die overzomerende ganzen veroorzaken.

Op 1 april 2013 lopen de huidige contracten voor overwinterende ganzen af. Er wordt momenteel druk gewerkt aan een nieuwe vorm van schadevergoeding in en na 2013. Voor de actuele stand van zaken zie het nieuws over ganzen.

 

Overzomerende ganzen

Het zijn de overzomerende ganzen waarvan er veel te veel zijn en waarvan de populatie dringend moet worden teruggebracht. Hoe? Daarover worden uitgebreide discussies gevoerd. Voor afschot hebben we de jagers nodig, maar die staan niet te trappelen. Een ander optie is de ganzen tijdens de rui te vangen en te vergassen met CO2.

Voor overzomerende ganzen waren geen aangewezen gebieden en werd door het Faunafonds de vraatschade bepaald. Om voor uitkering in aanmerking te komen moesten de boeren wel aan allerlei voorwaarden voldoen, zoals verjagen en afspraken met jagers om afschot te doen.

Alle betalingen aan de deelnemers aan het ganzenprogramma in het verenigingsgebied van AVN Lingestreek werden rechtstreeks door de Dienst Regelingen naar de deelnemers gedaan. De betalingsinformatie verliep via ANVL. Daardoor weten we dat het totaal van de betalingen aan beheersvergoedingen en uitgekeerde schade in 6 jaar tijd iets boven € 1.000.000,- uitkomt.

 

Hoe verder in 2013 en daarna

Er is op 6 december een akkoord tot stand gekomen over het ganzenbeheer en de vergoedingen daarvoor dat per 01-01-2013 is ingegaan. Daar kleven nog veel ‘mitsen’ en ‘maren’ aan. Een nadeel is dat de jager-organisaties uit het Ganzen-overleg zijn gestapt (voordien sprak men van G8), terwijl ze on niet onbelangrijk rol hebben in het ganzenbeheer. De aangewezen ganzengebieden zijn vervallen en dus ook de daarmee samenhangende vergoedingen. Alle vergoedingen worden nu gebaseerd op de door ganzen veroorzaakte schade. Onderstaand is de financiële paragraaf weergegeven. Klik hier voor het volledige akkoord.

 

Akkoord uitvoering ganzenbeleid tussen IPO/provincies en de Ganzen 7

  1. De12 Landschappen,
  2. de Federatie Particulier Grondbezit (FPG),
  3. de Landbouw- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO),
  4. Natuurmonumenten,
  5. Stichting Agrarisch en Particulier Natuur- en Landschapsbeheer Nederland,
  6. Staatsbosbeheer,
  7. Vogelbescherming Nederland).

Provincies en Ganzen-7 streven er naar om cofinanciering uit het POP3 programma te verkrijgen voor uitvoering van het rustgebiedenbeleid. Uitgangspunt daarbij is dat er gewerkt kan worden met collectieven en dat het POP3 betaalorgaan geen contractrelatie met individuele grondgebruikers hoeft aan te houden. 

  • Indien POP3 cofinanciering verkregen wordt zal binnen de rustgebieden 130% van de schade, zoals deze door het Faunafonds wordt getaxeerd, worden uitbetaald. Deze uitkering wordt aan de collectieve verengingen van grondgebruikers uitbetaald. De uitvoeringskosten en administratieve lasten van het collectief worden uit deze uitkering bekostigd. 
  • Buiten de rustgebieden in de winterperiode wordt conform de huidige regeling 95% van de getaxeerde schade uitbetaald.
  • Schade, veroorzaakt door standganzen in de zomerperiode, wordt voor maximaal 95% van de door het Faunafonds getaxeerde schade uitbetaald, met een maximum van € 2 miljoen per jaar.
  • Het landelijke taakstellende provinciale budget voor tegemoetkomingen in de schade bedraagt maximaal 12½ miljoen euro per jaar. De POP3 cofinanciering wordt daar aan toegevoegd.
  • Om bij aanvang van het beleid binnen het taakstellende budget te blijven zijn besparingen ten bedrage van minimaal 1 miljoen euro vastgesteld, buiten het aanpassen van het percentage van de getaxeerde schade die agrariërs uitgekeerd krijgen.
  • Maatregelen ter uitvoering van het populatiereductiebeleid worden bekostigd uit de bestaande provinciale budgetten voor uitvoering van Flora- en Faunabeleid en Faunabeheereenheden.

Het schijnt dat in de oude regeling maar liefst 40% overheadkosten gemaakt werden voordat de uitkeringen bij de betreffende agrariër op de bankrekening stond. Die kosten moeten drastisch naar beneden. Gaat dat met het nieuwe akkoord lukken?

Er is al veel commentaar gekomen van allerlei organisaties. Een bloemlezing daaruit:(links maken)

 

Contactinformatie

Secretariaat
Waalbandijk 82
4054 MG Echteld
T (0344) 61 44 83

Secretaris
Corine Weiman

ANV Lingestreek is onderdeel van het Collectief Rivierenland